سابقه و هدف: وجود سرب در گازها و پسآبهای کارخانجات صنعتی، رنگ، لاستيک، سراميک، صنعت چاپ و ... بعنوان يکی از عناصر عمده آلاينده محيط زيست محسوب میگردد که میتواند از طريق سيستمهای تنفسی، گوارشی و پوست جذب گرديده و با تجمع تدريجی در بافتها اثرات مخربی را بر سيستم اعصاب، کليه، خون و غيره باقی گذارد. سرب خون میتواند بعنوان شاخص آلودگی بدن به سرب محسوب شود. با توجه به صنعتی بودن شهر اراک و خطر آلودگی برای ساکنين، در اين بررسی غلظت سرب خون و همراهی آن با سندرمهای بالينی مورد تحقيق قرار گرفت.
روش بررسی: اين پژوهش مقطعی روی 1140 نفر در 20 خوشه از جمعيت بالای 10 سال شهر اراک انجام گرفت. نمونههای انتخاب شده از نظر سندرمهای بالينی ناشی از سرب، با استفاده از تکميل پرسشنامه، معاينه بالينی و انجام آزمايشات پاراکلينيک (CBC، کامل ادرار، اوره، کراتینين، اسيد اوريک) و غلظت سرب خون به روش جذب اتمی صورت پذيرفت. بمنظور تعيين همراهی سرب خون با سندرمهای بالينی از آزمونهای ANOVA و Logistic regression استفاده شد.
يافته ها: 463 نفر از افراد مورد مطالعه (5/40%) دارای سرب خون بيش از 10 ميکروگرم بر دسیليتر بودند. دامنه تغييرات سرب خون بين 66- 0ميگروگرم بر دسیليتر و ميانگين سرب خون در کل افراد مورد مطالعه 42/13 ميکروگرم بر دسیليتر بود. سطح سرب خون در بين زنان و مردان تفاوت معنیداری نداشت (NS) در حاليکه اين تفاوت بين سطح سرب خون در گروههای سنی معنیدار بود (001/0p< ). بيشترين آلودگی را در گروه خون دانشآموزان و کمترين آن در زنان خانهدار ملاحظه شد.
نتيجه گيری: آلودگی به سرب در همه گروههای سنی ساکنين شهر اراک وجود داشته و بيشترين خطر آلودگی در گروههای سنی کودک و نوجوان است که احتمالاً به نوع فعاليت و زندگی آنان بستگی دارد. لذا توصيه میشود منابع انتشار دهنده سرب مورد شناسائی قرار گرفته و حتی الامکان از محيط زندگی حذف گردند.
دکتر سيد نورالدين مؤيدی ، دکتر امير سيد علی مهبد ، دکتر علی فانی ، دکتر حميدرضا مهاجرانی ، همراهی سطح سرب خون ساکنين شهر اراک با سندرومهای بالينی پژوهش در پزشکی، 1387; 32 (1) :75-79